Բնագիտական առարկաներ

1.1 Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթ: Էներգիական մակարդակ

Սահմանում:
-Ատոմում էներգիական մակարդակների թիվը հավասար է պարբերական համակարգի այն պարբերության համարին, որում գտնվում է տվյալ քիմիական տարրը։

📐 Էներգիական մակարդակներ

Առաջադրանքի օրինակ:
Նկարագրեք էներգիական մակարդակները:
Պատասխան: K մակարդակը ամենամոտն է միջուկին, հետո L, M և այլն:

1.2 Էլեկտրոնների բաշխումն ատոմում

Սահմանում:
-Էներգիայի մակարդակի համարը՝ n – ը, տվյալ մակարդակում գտնվող էլեկտրոնների պաշարը ցույց տվող կարևորագույն թիվն է:
Բանաձև. N = 2n²:

📐 Էլեկտրոնների բաշխում

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչպես են բաշխվում էլեկտրոնները հելիումում:
Պատասխան: 2 էլեկտրոն K մակարդակում:

1.3 Ատոմի էլեկտրոնային բանաձև

Սահմանում:
-Ատոմում էլեկտրոնների բաշխումը ցույց տվող պայմանական գրառումը կոչվում է ատոմի էլեկտրոնային բանաձև:

📐 Էլեկտրոնային բանաձև

Առաջադրանքի օրինակ:
Գրեք նատրիումի էլեկտրոնային բանաձևը:
Պատասխան: 2,8,1

1.4 Վալենտային էլեկտրոնային շերտ, վալենտային էլետրոններ

Սահմանում:
-Վալենտային են կոչվում այն էլեկտրոնները, որոնց միջոցով ատոմները միանում են այլ ատոմների:
-Էլեկտրոնային շերտը, որում գտնվում են վալենտային էլետրոններիը, անվանում են վալենտային էլեկտրոնային շերտ:

📐 Վալենտային էլեկտրոններ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է վալենտային շերտը:
Պատասխան: Վերջին մակարդակը, որը կարող է պարունակել մինչև 8 էլեկտրոն:

1.5 Ատոմի էլեկտրոնային կառուցվածքը

Սահմանում:
Էլեկտրոնային կառուցվածքը նկարագրում է էլեկտրոնների դասավորությունը մակարդակներով:

📐 Ատոմի մոլորակային մոլել

Առաջադրանքի օրինակ:
Նկարագրեք կARBոնի կառուցվածքը:
Պատասխան: 2,4

2.1 Ատոմի հատկություններ. Շառավիղ էլեկտրաբացասականություն

Սահմանում:
-Ատոմի շառավիղը ատոմի արտաքին էլեկտրոնային շերտի հեռավորությունն է միջուկից:

📐 Էլեկտրաբացասականություն

Առաջադրանքի օրինակ:
Որն է ավելի էլեկտրաբացասական՝ ֆտոր թե նատրիում:
Պատասխան: Ֆտոր

2.2 Ատոմներից իոնների առաջացումը

Սահմանում:
Իոնները առաջանում են էլեկտրոնների կորուստով կամ ձեռքբերումով:

📐 Իոնների առաջացում

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ իոն առաջանում է նատրիումից:
Պատասխան: Na⁺

2.3 Իոնային կապ

Սահմանում:
Իոնային կապը առաջանում է դրական և բացասական իոնների միջև:

📐 Իոնային կապ

Առաջադրանքի օրինակ:
Օրինակ իոնային միացություն:
Պատասխան: NaCl

2.4 Իոնային բյուրեղավանդակ. Իոնային միացությունների հատկություններ

Սահմանում:
Իոնային բյուրեղները ունեն բարձր մelting point և լուծվում են ջրում:

📐 Իոնային բյուրեղ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ հատկություն ունի NaCl:
Պատասխան: Լուծվում է ջրում, էլեկտրահաղորդում է հալված վիճակում:

2.5 Լաբորատոր աշխատանք: Իոնային և ոչ իոնային միացությունների էլեկտրահաղորդականությունը որոշումը

Նկարագրություն:
Ստուգեք էլեկտրահաղորդականությունը միացությունների լուծույթներում:

📐 Լաբորատոր սարքավորում

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ կլինի լամփի վրա NaCl լուծույթով:
Պատասխան: Լամփը կլուսավորվի:

2.6 Լաբորատոր աշխատանք: Իոնների շարժման ուղղության ուսումնասիրությունը հաստատուն հոսանքի միջոցով

Նկարագրություն:
Դիտեք իոնների շարժումը էլեկտրական դաշտում:

📐 Իոնների շարժում

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ ուղղությամբ են շարժվում կատիոնները:
Պատասխան: Դեպի կաթոդ:

2.7 Կովալենտային կապ

Սահմանում:
Կովալենտային կապը առաջանում է էլեկտրոնների համատեղ օգտագործմամբ:

📐 Կովալենտային կապ

Առաջադրանքի օրինակ:
Օրինակ կովալենտային միացություն:
Պատասխան: H₂

2.8 Կովալենտային ոչ բևեռային և կովալենտային բևեռային կապեր օքսիդացման աստիճան

Սահմանում:
Ոչ բևեռային կապը հավասար էլեկտրաբացասականությամբ, բևեռայինը՝ ոչ հավասար:

📐 Կովալենտային կապեր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է օքսիդացման աստիճանը O-ում H₂O-ում:
Պատասխան: -2

2.10 Տարի օքսիդացման աստիճան որոշումը միցություններում

Սահմանում:
Օքսիդացման աստիճանը տարրի վիրտուալ լիցքն է միացությունում:

📐 Օքսիդացման աստիճան

Առաջադրանքի օրինակ:
Հաշվեք օքսիդացման աստիճանը Mn-ում KMnO₄-ում:
Պատասխան: +7

3.1 Անօրգանական միցությունների դասակարգումը

Սահմանում:
Միացությունները դասակարգվում են օքսիդներ, թթուներ, հիմքեր, աղեր:

📐 Միացությունների դասակարգում

Առաջադրանքի օրինակ:
Դասակարգեք NaOH:
Պատասխան: Հիմք

3.2 Օքսիդների դասակարգումը և անվանակարգը

Սահմանում:
Օքսիդները դասակարգվում են թթվային, հիմնային, երկուսն էլ:

📐 Օքսիդներ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ տեսակ օքսիդ է CO₂:
Պատասխան: Թթվային

3.3 Օքսիդների ստացումը

Սահմանում:
Օքսիդները ստացվում են տարրերի օքսիդացմամբ կամ միացությունների քայլումով:

📐 Օքսիդների ստացում

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչպես ստանալ CuO:
Պատասխան: Cu + O₂ → CuO

3.4 Օքսիդների քիմիական հատկությունները

Սահմանում:
Հիմնային օքսիդները ռեակցիոն են թթուների հետ, թթվայինը՝ հիմքերի հետ:

📐 Օքսիդների ռեակցիաներ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ առաջանում է Na₂O + H₂O:
Պատասխան: NaOH

3.5 Հիմքեր. անվանակարգը, դասակարգումը, ստացումը

Սահմանում:
Հիմքերը լուծվում են ջրում և առաջացնում են OH⁻ իոններ:

📐 Հիմքեր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է հիմք:
Պատասխան: Միացություն, որը նեյտրալացնում է թթուները:

3.6 Հիմքերի հատկությունները

Սահմանում:
Հիմքերը փոշի են, լուծվում են ջրում, փոխում են լիտմուսի գույնը:

📐 Հիմքերի հատկություններ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ գույն է լինում լիտմուսը հիմքով:
Պատասխան: Կապույտ

3.7 Թթուներ. դասակարգումը, ստացումը

Սահմանում:
Թթուները առաջացնում են H⁺ իոններ ջրում:

📐 Թթուներ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է թթու:
Պատասխան: Միացություն, որը նեյտրալացնում է հիմքերը:

3.8 Թթուների հատկությունները

Սահմանում:
Թթուները փոշի են, փոխում են լիտմուսի գույնը կարմիր:

📐 Թթուների հատկություններ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ գույն է լինում լիտմուսը թթվով:
Պատասխան: Կարմիր

3.9 Լաբորատոր աշխատանք: Անօրգանական նյութերի լուծույթների ազդացությունը թթվահիմնային հայտանյութերի գույնի փոփոխության վրա

Նկարագրություն:
Ստուգեք լիտմուսի և ֆենոլֆթալեինի ռեակցիաները:

📐 Հայտանյութեր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ գույն է ֆենոլֆթալեինը հիմքով:
Պատասխան: Մանուշակագույն

3.10 Աղեր. դասակարգումը և անվանակարգը

Սահմանում:
Աղերը առաջանում են թթուների և հիմքերի նեյտրալացմամբ:

📐 Աղեր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է աղ:
Պատասխան: Միացություն, որը առաջանում է թթվի և հիմքի ռեակցիայով:

3.11 Աղերի ստացումը

Սահմանում:
Աղերը ստացվում են նեյտրալացմամբ կամ փոխանակման ռեակցիաներով:

📐 Աղերի ստացում

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչպես ստանալ MgSO₄:
Պատասխան: Mg + H₂SO₄ → MgSO₄ + H₂

3.12 Աղերի հատկությունները

Սահմանում:
Աղերը բյուրեղներ են, լուծվում են ջրում, էլեկտրահաղորդում են լուծույթներում:

📐 Աղերի հատկություններ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ հատկություն ունի աղերը:
Պատասխան: Լուծվում են ջրում, չլուծվում օրգանական լուծիչներում:

3.13 Լաբորատոր աշխատանք: Անօրգանական նյութերի դասերի միջև խագումնաբանական կապը

Նկարագրություն:
Ուսումնասիրեք օքսիդներից թթուների և հիմքերի առաջացումը:

📐 Խագումնաբանական կապ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ առաջանում է SO₃ + H₂O:
Պատասխան: H₂SO₄

4.1 Նյութի քանակ: ՄՈԼ

Սահմանում:
Մոլը նյութի քանակ է, որը պարունակում է 6.02×10²³ մասնիկներ:

📐 Մոլ

Մոլի զանգված:
M = n × N_A

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ քանակ մոլ է 12 գ կARBոն:
Պատասխան: 1 մոլ

4.2 Նյութի մոլային զանգված

Սահմանում:
Մոլային զանգվածը մոլի զանգվածն է գրամներով:

📐 Մոլային զանգված

Առաջադրանքի օրինակ:
Հաշվեք O₂ մոլային զանգվածը:
Պատասխան: 32 գ/մոլ

4.3 Հաշվարկներ նյութի քանակի վերաբերյալ

Սահմանում:
Հաշվարկները կատարվում են մոլային զանգվածով:

📐 Հաշվարկներ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ քանակ մոլ է 36 գ H₂O:
Պատասխան: 2 մոլ

5.1 Լուծույթներ

Սահմանում:
Լուծույթը համասեռ համակարգ է, որը բաղկացած է լուծիչից և լուծված նյութից:

📐 Լուծույթ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է լուծույթ:
Պատասխան: Համասեռ խառնուրդ:

5.2 Նյութերի լուծելիությունը

Սահմանում:
Լուծելիությունը նյութի քանակն է, որը լուծվում է լուծիչի միավոր ծավալում:

📐 Լուծելիություն

Առաջադրանքի օրինակ:
Լուծվում է արդյոք շաքար ջրում:
Պատասխան: Այո:

5.3 Լաբորատոր աշխատանք: Չհագեցած և հագեցած լուծույթների պատրասատում

Նկարագրություն:
Պատրաստեք լուծույթներ և դիտեք բյուրեղների առաջացումը:

📐 Լաբորատոր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ է տեղի ունենում հագեցած լուծույթում:
Պատասխան: Բյուրեղներ առաջանում են:

5.4 Լուծված նյութերի զանգվածային բաժին

Սահմանում:
Զանգվածային բաժինը լուծված նյութի զանգվածի հարաբերությունն է լուծույթի զանգվածին:

📐 Զանգվածային բաժին

Առաջադրանքի օրինակ:
Հաշվեք 10% լուծույթի զանգվածային բաժինը:
Պատասխան: 0.1

5.5 Լուծված նյութերի մոլային կոնցենտրացիա

Սահմանում:
Մոլային կոնցենտրացիան մոլների քանակն է լիտր լուծույթում:

📐 Մոլային կոնցենտրացիա

Առաջադրանքի օրինակ:
Հաշվեք 1 Մ NaCl լուծույթի կոնցենտրացիան:
Պատասխան: 1 մոլ/լ

5.6 Լաբորատոր աշխատանք: Ստանդարտ մոլային կոնցենտրացիաներով լուծույթների պատրաստում:

Նկարագրություն:
Պատրաստեք լուծույթներ ճշգրիտ կոնցենտրացիաներով:

📐 Լաբորատոր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ քանակ NaCl է պետք 1 լ 0.5 Մ լուծույթի համար:
Պատասխան: 29.25 գ

6.1 Փոխանակման ռեակցիաներ

Սահմանում:
Փոխանակման ռեակցիաներում տեղի է ունենում իոնների փոխանակում:

📐 Փոխանակման ռեակցիա

Առաջադրանքի օրինակ:
Գրեք NaCl + AgNO₃ ռեակցիան:
Պատասխան: NaCl + AgNO₃ → NaNO₃ + AgCl

6.2 Լաբորատոր աշխատանք: Փոխանակման ռեակցիաներ:

Նկարագրություն:
Դիտեք նստվածքների առաջացումը:

📐 Լաբորատոր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ տեղի է ունենում փոխանակման ռեակցիայում:
Պատասխան: Նստվածք առաջանում է:

6.3 Տեղակալման ռեակցիաներ

Սահմանում:
Տեղակալման ռեակցիաներում մետաղը փոխարինում է մեկ այլ մետաղին:

📐 Տեղակալման ռեակցիա

Առաջադրանքի օրինակ:
Գրեք Zn + CuSO₄ ռեակցիան:
Պատասխան: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu

6.4 Լաբորատոր աշխատանք: Տեղակալման ռեակցիաներ

Նկարագրություն:
Դիտեք մետաղների տեղակալումը:

📐 Լաբորատոր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ տեղի է ունենում տեղակալման ռեակցիայում:
Պատասխան: Մետաղ առաջանում է:

6.5 Ջերմանջատիչ և ջերմակլանիչ ռեակցիաներ

Սահմանում:
Ջերմանջատիչ ռեակցիաներում ջերմություն առաջանում է, ջերմակլանիչներում՝ ծախսվում:

📐 Ջերմանջատիչ և ջերմակլանիչ

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ տեսակ ռեակցիա է 2H₂ + O₂ → 2H₂O:
Պատասխան: Ջերմանջատիչ

6.6 Լաբորատոր աշխատանք: Չեզոքացման ռեակցիան որպես ջերմանջատիչ ռեակցիա:

Նկարագրություն:
Դիտեք ջերմության առաջացումը նեյտրալացման ռեակցիայում:

📐 Լաբորատոր

Առաջադրանքի օրինակ:
Ինչ տեղի է ունենում նեյտրալացման ռեակցիայում:
Պատասխան: Ջերմություն առաջանում է:

🎓 Քիմիա

Ատոմի էլեկտրոնային կառուցվածք

Քիմիական կապ

Անօրգանական նյութերի դասակարգում

Նյութաքանակ

Լուծույթներ

Քիմիական ռեակցիաների տեսակներ